Beleggen en risico

Wanneer eenmaal is vastgesteld hoeveel rendement je moet halen om de toekomstige financiële doelstellingen te halen, zal een belegger ook moeten gaan nadenken over de risico’s die daarmee samenhangen.

Risico is een nogal vaag begrip als het om beleggen gaat. Voor de één betekent risico dat hij zijn doelstelling(en) niet gaat halen. Overleef ik mijn vermogen of overleeft mijn vermogen mij? Voor de ander is alleen het idee al dat de kans bestaat dat het vermogen tussentijds 20% in waarde kan dalen onacceptabel. Risico kent als het om beleggen gaat dan ook vele gezichten.

Vast staat dat rendement en risico hand in hand gaan. Beleggers willen gewoon gecompenseerd worden voor de risico’s die ze lopen. Zonder risico geen hoger rendement.

Het is onze taak om de risico’s voor onze klanten inzichtelijk te maken. Hoe vaak komt het eigenlijk voor dat beurzen met 30% of meer dalen? Hoe lang duren dergelijke dalingen in de regel? Is het ooit voorgekomen dat iemand al zijn vermogen kwijtraakte en hoe vaak is het voorgekomen dat een belegger na 10 jaar nog steeds geen cent heeft verdiend? Allemaal legitieme vragen die helpen het begrip risico in een juist daglicht te zetten.

Als beleggingsprofessionals spreken over risico dan hebben ze het vaak over de volatiliteit - beweeglijkheid, standaarddeviatie - van de koersen. Kort gezegd geeft dat de beweeglijkheid van de koers van een bepaalde belegging aan tussen twee periodes. Als het verschil tussen de hoogste en de laagste koers bijvoorbeeld in een jaar 20% bedraagt dan spreken we van een volatiliteit van 20%.

De meeste beleggers kunnen hier echter niet zoveel mee. Die willen weten wat ze te wachten staat als ze besluiten hun vermogen te beleggen. Wij leggen hier uit voor welke uitdagingen iedere belegger komt te staan en hoe deze met elkaar samenhangen.

Drie vormen van risico

1. Risicotolerantie

Risicotolerantie is iets persoonlijks, zonder dat het nu goed of slecht is. Je persoonlijkheid zal er niet door veranderen, noch je risicotolerantie zelf. Meestal krijgen aspirant-beleggers een korte vragenlijst voorgeschoteld met vragen over hoe beleggers in bepaalde situaties beslissen op wat er op ze afkomt.

Het kan in dit geval zinvol zijn om terug te kijken naar hoe je eerder als belegger hebt gereageerd op verschillende situaties. Verkocht je uiteindelijk in maart 2009 je gehele portefeuille op het dieptepunt van de financiële crisis of laadde je je in 1999 juist vol met internet- en telecomaandelen om vervolgens 80% van je vermogen kwijt te raken? Of liet je je juist niet gek maken en zat je in 2008-2009 de hele rit uit om vervolgens de koersen binnen een jaar met 70% te zien herstellen?

De centrale vraag is hier: hoeveel risico wil ik lopen?

2. Risicocapaciteit

Hoeveel risico kun je nu eigenlijk lopen als belegger? Welke consequenties heeft een daling van bijvoorbeeld 25% van mijn vermogen op mijn levensstijl? Stel dat ik jaarlijks € 48.000,- wil onttrekken aan een vermogen van bijvoorbeeld € 500.000,-. Loop ik het risico dat ik die opnames de komende drie jaar niet kan doen als de beurs (fors) daalt? Het is onze taak om dat inzichtelijk te maken.

De centrale vraag is hier: hoeveel risico kan ik lopen?

3. Benodigd risico

Hoeveel risico moet een belegger lopen om zijn doelstelling te halen? Het antwoord hangt af van de gekozen doelstelling en hoeveel vermogen er voor handen is. Met andere woorden: de ene belegger hoeft misschien helemaal niet zoveel risico te lopen om zijn doelstelling te halen, terwijl de ander zijn doelstelling zelfs met het nodige risico nog niet behaalt. Deze laatste zal mogelijk zijn doelstelling moeten bijstellen. Als je je aanvullend pensioen alleen kunt realiseren met een gemiddeld rendement van 15% - wat volstrekt irreëel is - dan zal je moeten besluiten om meer te sparen of genoegen te nemen met een lager pensioen.

De centrale vraag is hier: hoeveel risico moet ik lopen?

Scenarioanalyse

Als bovenstaande vragen eenmaal zijn beantwoord, dan ben je er nog steeds niet. Hoe fijn zou het voor beleggers zijn als je op voorhand wist dat je gemiddeld 8% per jaar zou verdienen… Helaas is de praktijk weerbarstiger. Kijkend naar de geschiedenis, dan heeft de ene belegger over een periode van 15 jaar een rendement van 10% behaald (i.c. 2003-2013) terwijl een belegger in precies dezelfde markt over een andere periode gemeten (2000-2010) maar 5% rendement behaalde. Het is dan ook goed om rekening te houden met een zogenoemde worst-case en best-case scenario en die af te zetten tegen een gemiddelde verwachting.

En nog duizend en één andere vormen van risico…

Hierboven hebben we uitgelegd wat het zogenoemde subjectieve risico inhoudt. Hoeveel risico kan, wil en moet ik nemen om mijn doelstellingen te bereiken.

Naast deze subjectieve risicokarakteristieken zijn er nog talloze andere vormen van risico waarmee een belegger te maken krijgt. Markt-timing, geringe spreiding binnen een portefeuille, aandelenselectie, selecteren van de beste fondsmanagers, kosten, enz. Deze risico’s bespreken we in ons beleggingsbeleid maar spelen wel degelijk een belangrijke rol binnen goed portefeuillemanagement.

Onafhankelijk onderzoek (Dalbar 2014) heeft laten zien dat de S&P500 in de periode 1986-2015 een gemiddeld rendement heeft opgeleverd van 10,35% (in US $, het betreft een Amerikaans onderzoek) terwijl de gemiddelde particuliere belegger 3,66% verdiende. Het grootste risico voor een belegger is uiteindelijk de belegger zelf.

Conclusie

Wanneer je als belegger serieus werk wil maken van je eigen financiële toekomst, dan ontkom je er niet aan om naast rendement ook heel goed naar risico te kijken. Dit houdt in dat elke belegger zich een juist beeld moeten vormen van welke risico’s nu de moeite waard zijn om te nemen en welke zeker niet. De hulp van een financieel adviseur is hierbij in onze ogen onontbeerlijk.

Met welk doel wilt u beleggen?

Vertel ons over uw drijfveren, over wat u bezighoudt en belangrijk vindt voor uzelf en uw familie, voor nu en later. In elke fase van uw leven helpen wij u met de opbouw en het behoud van uw vermogen. Onze beleggingsfilosofie is gebaseerd op de meest moderne wetenschappelijke inzichten. Daarom weet u zeker dat uw persoonlijke doelen worden behaald.

Deze website gebruikt cookies om de gebruikerservaring te kunnen verbeteren. Door gebruik te maken van deze website gaat u hiermee akkoord.